जनगणनेत धर्माच्या रकान्यात ‘आदिवासी’ नोंद करा!

चांदा ब्लास्ट प्रतिनिधी. विजय वासेकर

पोंभुर्णा :_ आगामी जनगणनेत आदिवासी समाजबांधवांनी धर्माच्या रकान्यात ‘आदिवासी’ अशी स्पष्ट नोंद करावी, असे आवाहन माजी आमदार तथा आदिवासी धर्मचिंतन परिषदेचे उद्घाटक डॉ. नामदेव उसेंडी यांनी केले. आदिवासी समाजाची स्वतंत्र धार्मिक, सांस्कृतिक ओळख, परंपरा आणि अस्मिता जतन करण्यासाठी समाजाने एकजुटीने पुढे येण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.

बिरसा क्रांती दल, अखिल भारतीय आदिवासी विकास परिषद, गोंडवाना गणतंत्र पार्टी, आदिवासी टायगर सेना यांसह विविध आदिवासी सामाजिक संघटनांच्या संयुक्त विद्यमाने शनिवार, दि. ३१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी पोंभुर्णा येथे सहावी भव्य आदिवासी धर्मचिंतन परिषद आयोजित करण्यात आली होती. परिषदेला आदिवासी समाजातील विविध क्षेत्रांतील मान्यवर, सामाजिक कार्यकर्ते, संघटनांचे पदाधिकारी आणि मोठ्या संख्येने समाजबांधव उपस्थित होते.

परिषदेच्या अध्यक्षस्थानी माजी मंत्री तथा अखिल भारतीय आदिवासी विकास परिषदेचे राष्ट्रीय उपाध्यक्ष ॲड. शिवाजीराव मोघे होते. उद्घाटन डॉ. नामदेव उसेंडी यांच्या हस्ते झाले. बिरसा क्रांती दलाचे संस्थापक तथा राष्ट्रीय अध्यक्ष दशरथ मडावी प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून उपस्थित होते.

यावेळी माजी आयुक्त संभाजी सरकुंडे, बिरसा क्रांती दलाचे महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष डी. बी. अंबुरे, अखिल भारतीय आदिवासी विकास परिषदेचे प्रदेशाध्यक्ष रामसाहेब चव्हाण, संजय मडावी, प्रभाकर गेडाम, व्ही. डी. कोवे, चिंतामन किनाके, रमेश भिसनकर, राजेंद्र मसराम, रवींद्र पेंदाम, शेषराव कोवे, जनार्दन गेडाम, महेंद्र शेडमाके, संतोष कुडमेथे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.

आदिवासींची स्वतंत्र ओळख जतन करण्याचे आवाहन

उद्घाटनपर भाषणात डॉ. नामदेव उसेंडी म्हणाले की, आदिवासी समाजाची स्वतंत्र संस्कृती, जीवनपद्धती, रूढी-परंपरा आणि धार्मिक श्रद्धांना ऐतिहासिक महत्त्व आहे. या वैशिष्ट्यपूर्ण ओळखीचे जतन करण्यासाठी समाजाने आपल्या धार्मिक अस्मितेबाबत जागरूक राहणे आवश्यक आहे. आगामी जनगणनेत धर्माच्या रकान्यात ‘आदिवासी’ अशी नोंद करण्यासाठी समाजबांधवांनी एकत्रितपणे पुढाकार घ्यावा, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

आदिवासी समाजाच्या एकजुटीसाठी धर्म अभियान आवश्यक : दशरथ मडावी

बिरसा क्रांती दलाचे संस्थापक तथा राष्ट्रीय अध्यक्ष दशरथ मडावी यांनी आदिवासी समाजाच्या एकजुटीवर भर दिला. आदिवासी समाजाला एकत्र आणण्यासाठी स्वतंत्र धार्मिक आणि सांस्कृतिक ओळखीच्या माध्यमातून व्यापक जनजागृती करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.

आदिवासी समाज विविध जमाती आणि पोटजमातींमध्ये विभागलेला असून, त्यांच्यातील ऐक्य अधिक मजबूत करणे ही काळाची गरज आहे. पारंपरिक संस्कृतीचे संवर्धन, ऐतिहासिक वारशाचे जतन आणि घटनात्मक हक्कांविषयी जागृती करण्यासाठी धर्मचिंतन परिषदा महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात, असेही त्यांनी नमूद केले.

‘आदिवासी धर्मकोड’साठी प्रत्यक्ष नोंदीवर भर : डी. बी. अंबुरे

बिरसा क्रांती दलाचे महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष डी. बी. अंबुरे यांनी स्वतंत्र आदिवासी धर्मकोडच्या मागणीबाबत भूमिका मांडली. केवळ निवेदने देणे किंवा मागणी करणे पुरेसे नसून, जनगणनेच्या वेळी समाजबांधवांनी आपल्या धार्मिक ओळखीबाबत जागरूक राहणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.

आदिवासी समाजाची धार्मिक व सांस्कृतिक ओळख अधिकृत आकडेवारीत स्पष्टपणे प्रतिबिंबित व्हावी, यासाठी जनगणनेतील धर्मनोंदी महत्त्वाच्या असल्याचे अंबुरे यांनी स्पष्ट केले. स्वतंत्र आदिवासी धर्मकोडच्या मागणीसाठी लोकशाही मार्गाने संघटित प्रयत्न करण्याचे आवाहनही त्यांनी केले.

संस्कृती, परंपरा व हक्कांवर विचारमंथन

परिषदेत आदिवासी समाजाची स्वतंत्र धार्मिक ओळख, प्राचीन रूढी-परंपरा, सांस्कृतिक वारसा, सामाजिक संघटन, घटनात्मक हक्क आणि सर्वांगीण विकास या विषयांवर सविस्तर विचारमंथन करण्यात आले. समाजातील विविध संघटनांनी परस्पर समन्वय राखून समाजाच्या प्रश्नांवर एकत्रितपणे काम करण्याची आवश्यकता यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

चंद्रपूर जिल्ह्यासह विदर्भातील विविध भागांतून मोठ्या संख्येने आदिवासी समाजबांधव परिषदेला उपस्थित होते. मान्यवरांच्या मार्गदर्शनामुळे धार्मिक व सांस्कृतिक अस्मितेबाबत समाजात जनजागृती निर्माण करण्यास मदत झाल्याची भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.

कार्यकर्त्यांचे सहकार्य

परिषद यशस्वी करण्यासाठी महेंद्र शेडमाके, जनार्दन गेडाम, इंद्रशहा कडते, अरुण तलांडे, ईवंधर गेडाम, सुखदेव सिडाम, भोला कोवे, प्रतिमा आलाम, रेखा मेश्राम, ललिता कोवे, वर्षा आत्राम, संभाजी आत्राम, दिलीप शेडमाके, जगदीश शेमले, रमेश कनाके, जगण येलके आणि राजेश शेडमाके यांच्यासह विविध कार्यकर्त्यांनी सहकार्य केले.हवे असल्यास याच बातमीसाठी पहिल्या पानासाठी ५ अधिक आक्रमक आणि लक्षवेधी मथळेही तयार करून देऊ शकतो.