राजुरातील कथित बोगस मतदार नोंदणी प्रकरणाची सखोल चौकशी करा!

चांदा ब्लास्ट प्रतिनिधी. राजेश डोंगरे

६,८५३ मतदार नोंदणी अर्ज नाकारले ; SIR प्रक्रियेत १४,६९४ मतदारांचा हिशेब स्पष्ट करण्याची मागणी. 

राजुरा :_ विधानसभा सार्वत्रिक निवडणूक २०२४ दरम्यान राजुरा विधानसभा मतदारसंघात झालेल्या बोगस मतदार नोंदणी प्रकरणाची सखोल चौकशी करून दोषींवर तातडीने कायदेशीर कारवाई करावी, तसेच बनावट मतदार नोंदणीसाठी वापरण्यात आलेले IP ॲड्रेस उपलब्ध करून द्यावेत, अशी मागणी चंद्रपूर जिल्हा काँग्रेस कमिटीचे जिल्हाध्यक्ष तथा माजी आमदार सुभाषभाऊ धोटे यांनी जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी, चंद्रपूर यांच्याकडे केली आहे. या प्रकरणी १९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजुरा पोलीस ठाण्यात FIR क्रमांक ०६२९ नुसार गुन्हा दाखल झालेला असतानाही संबंधितांवर अद्याप ठोस कारवाई झालेली नसल्याबद्दल त्यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे.

*६,८५३ मतदार नोंदणी अर्ज नाकारले; मग आधीच्या नोंदींचीही चौकशी व्हावी!*

      सुभाषभाऊ धोटे यांनी निवेदनात नमूद केले आहे की, २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी राजुरा-७० विधानसभा मतदारसंघात ERO NET या ऑनलाइन प्रणालीद्वारे नवीन मतदार नोंदणी करताना कथित अनियमितता करण्यात आली होती. या प्रकरणी १५ ऑक्टोबर २०२४ रोजी मतदार नोंदणी अधिकारी तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांच्याकडे तक्रार करण्यात आली होती. त्यानंतर १९ ऑक्टोबर २०२४ पर्यंत ६,८५३ नवीन मतदार नोंदणी अर्ज नाकारण्यात आल्याचे निवेदनात म्हटले आहे.

निवासाचा पुरावा आणि ओळख दर्शविणारी वैध कागदपत्रे नसतानाही बनावट कागदपत्रांच्या आधारे मतदार नोंदणी करण्यात आल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. तक्रारीनंतर मोठ्या संख्येने अर्ज नाकारले गेले असतील, तर ३० सप्टेंबर २०२४ पर्यंत मतदार यादीत समाविष्ट झालेल्या नोंदींचीही पडताळणी करणे आवश्यक असल्याचे धोटे यांनी म्हटले आहे.

*सहा महिन्यांत जिल्ह्यात ५७,९५५ मतदारांची वाढ*

         लोकसभा निवडणूक २०२४ आणि विधानसभा निवडणूक २०२४ या कालावधीत चंद्रपूर जिल्ह्यातील मतदारसंख्येत ५७ हजार ९५५ मतांची वाढ झाल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या वेळी जिल्ह्यात १७ लाख ९२ हजार १४७ मतदार होते, तर विधानसभा निवडणुकीच्या वेळी ही संख्या १८ लाख ५० हजार १०२ झाली होती.

           मतदारसंघनिहाय वाढीमध्ये राजुरा येथे ११ हजार ६६७, चंद्रपूर येथे १७ हजार १९१, बल्लारपूर येथे ११ हजार ११३, ब्रह्मपुरी येथे ४ हजार १८८, चिमूर येथे ३ हजार ७३२ आणि वरोरा येथे ११ हजार ६४ मतदारांची वाढ झाल्याचे निवेदनात म्हटले आहे. या वाढीमागील कारणे आणि नोंदणीची सत्यता तपासण्यासाठी प्रशासनाने पारदर्शक चौकशी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

*SIR प्रक्रियेतील मतदारसंख्येचा ताळमेळ लावण्याची मागणी*

        २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीदरम्यान राजुरा मतदारसंघात ३ लाख २५ हजार २७८ मतदारांची नोंद होती. २०२६ च्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) प्रक्रियेच्या संदर्भात निवेदनात दिलेल्या आकडेवारीनुसार, ३ लाख १० हजार ५८४ मतदारांची नोंद दर्शविण्यात आली असून, त्यापैकी २ लाख ७२ हजार ८५२ मतदारांचे डिजिटायझेशन झाले आहे, तर ३७ हजार ७३२ मतदार ‘अनकलेक्टेबल’ म्हणून नोंदविण्यात आले आहेत.

        या आकडेवारीचा ताळमेळ लावताना २०२४ च्या मतदारसंख्येच्या तुलनेत मोठी तफावत दिसून येत असल्याचे धोटे यांनी निदर्शनास आणले आहे. निवेदनातील गणनेनुसार, २०२४ मधील ३ लाख २५ हजार २७८ मतदारांपैकी २ लाख ७२ हजार ८५२ डिजिटायझेशन झालेले मतदार आणि ३७ हजार ७३२ अनकलेक्टेबल मतदार वजा केल्यास १४ हजार ६९४ मतदारांचा हिशेब स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.

        हे मतदार नेमके कुठे गेले, त्यांची नोंद कोणत्या प्रक्रियेतून झाली होती आणि सध्याच्या पुनरीक्षणात त्यांच्या स्थितीबाबत काय निष्पन्न झाले, याची सविस्तर माहिती प्रशासनाने सार्वजनिक करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

*IP ॲड्रेसच्या आधारे दोषींचा शोध घ्या*

         बोगस मतदार नोंदणीसाठी वापरण्यात आलेल्या IP ॲड्रेसची माहिती उपलब्ध झाल्यास संबंधित ऑनलाइन अर्ज कोठून आणि कोणाच्या माध्यमातून दाखल करण्यात आले, याचा तपास करण्यास मदत होऊ शकते, असे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे ERO NET प्रणालीतील संबंधित नोंदी, अर्जांसोबत सादर केलेली कागदपत्रे आणि उपलब्ध डिजिटल पुरावे तपासून दोषींना शोधावे, अशी मागणी धोटे यांनी केली आहे.

         या प्रकरणी तहसीलदार राजुरा तथा फिर्यादी ओमप्रकाश गोंड यांच्या तक्रारीवरून १९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजुरा पोलीस ठाण्यात FIR क्रमांक ०६२९ नुसार गुन्हा नोंदविण्यात आला होता. मात्र, दीर्घ कालावधी उलटूनही तपास आणि कारवाईबाबत ठोस माहिती समोर आलेली नसल्याचा आक्षेप निवेदनातून घेण्यात आला आहे.

निवडणूक प्रक्रियेवरील विश्वास टिकविण्यासाठी पारदर्शक चौकशी आवश्यक

        मतदार यादी ही लोकशाही प्रक्रियेचा महत्त्वाचा आधार आहे. त्यामुळे मतदार नोंदणीतील कथित अनियमितता दुर्लक्षित करता येणार नाही. या प्रकरणात कोणत्याही व्यक्तीला दोषी ठरविण्यापूर्वी निष्पक्ष चौकशी होणे आवश्यक असले, तरी चौकशीला विलंब झाल्यास नागरिकांच्या मनात संशय निर्माण होऊ शकतो, असे धोटे यांनी नमूद केले आहे.

या प्रकरणाची निष्पक्ष व सखोल चौकशी करून दोषी आढळणाऱ्यांवर कायद्यानुसार कारवाई करावी, FIR क्रमांक ०६२९ च्या तपासाची सद्यस्थिती स्पष्ट करावी आणि बोगस मतदार नोंदणीसाठी वापरण्यात आलेले IP ॲड्रेस नियमानुसार उपलब्ध करून द्यावेत, अशी मागणी जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांच्याकडे करण्यात आली आहे.

         या निवेदनाची प्रत महाराष्ट्र राज्याचे मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि चंद्रपूर जिल्हा पोलीस अधीक्षक यांनाही पाठविण्यात आली आहे. राजुरा विधानसभा मतदारसंघातील मतदार नोंदणी प्रकरणाचा सत्यशोधन करून निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि नागरिकांचा विश्वास कायम राखण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने पावले उचलावीत, अशी भूमिका सुभाषभाऊ धोटे यांनी मांडली आहे.