घुग्घुसमध्ये फ्लाय ॲशवर राजकारण तापले

चांदा ब्लास्ट

घुग्घुस (चंद्रपूर) : नगर परिषद क्षेत्रातील मोकळ्या जागांवर भरण कामासाठी फ्लाय ॲश (डस्ट) वापरण्याच्या मुद्द्यावर आता राजकारण चांगलेच तापले आहे. (तौफिक सुभान अहमद शेख, स्वीकृत नगरसेवक, नगर परिषद कार्यालय घुग्घुस) यांनी मुख्याधिकाऱ्यांना दिलेल्या लेखी निवेदनानंतर हा विषय जनहित आणि पर्यावरण सुरक्षेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.

निवेदनात असा आरोप करण्यात आला आहे की शहरातील विविध ओपन स्पेसमध्ये कोणत्याही सुरक्षात्मक उपाययोजना न करता मोठ्या प्रमाणात फ्लाय ॲशचा वापर केला जात आहे. त्यामुळे हवेत धोकादायक धूळकण (PM2.5 आणि PM10) पसरत असून त्याचा थेट परिणाम नागरिकांच्या आरोग्यावर होत आहे. स्थानिक नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, परिसरात श्वसनाचे आजार, ॲलर्जी आणि डोळ्यांची जळजळ यांसारख्या समस्या सातत्याने वाढत आहेत.

या प्रकरणाला आता राजकीय रंगही चढला आहे. विरोधी पक्ष तसेच स्थानिक लोकप्रतिनिधींनी नगर परिषदेच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत याला “निष्काळजीपणा आणि नियमांची पायमल्ली” असे संबोधले आहे. त्यांच्या मते, पर्यावरणीय नियमांचे काटेकोर पालन झाले असते, तर अशी परिस्थिती उद्भवली नसती.

तज्ज्ञांच्या मते, फ्लाय ॲशचा वापर पूर्णतः बंदीस्त नाही; मात्र त्यासाठी केंद्र व राज्य सरकारने कडक मार्गदर्शक तत्त्वे निश्चित केली आहेत—जसे की नियमित पाणी शिंपडणे, सामग्री झाकून ठेवणे आणि मर्यादित प्रमाणात वापर करणे. मात्र घुग्घुसमध्ये या नियमांचे उघडपणे उल्लंघन होत असल्याचे आरोप करण्यात येत आहेत.

निवेदनात पुढे असेही नमूद करण्यात आले आहे की पावसाळ्यात हाच फ्लाय ॲश नाल्यांमध्ये व जलस्रोतांमध्ये मिसळून जलप्रदूषणाचे गंभीर संकट निर्माण करू शकतो, ज्यामुळे पर्यावरण आणि जलजीवांना मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो.

नागरिकांमध्ये वाढत असलेल्या रोषामुळे प्रशासनावरही दबाव वाढत आहे. ज्या ठिकाणी फ्लाय ॲशचा वापर सुरू आहे, ते काम तात्काळ थांबवावे आणि संबंधित ठेकेदारांवर कडक कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.

आता या गंभीर प्रश्नावर नगर परिषद किती तत्परतेने पावले उचलते, की हा मुद्दा केवळ कागदोपत्रीच राहतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. सध्या तरी घुग्घुसमध्ये फ्लाय ॲशचा प्रश्न “जनआरोग्य विरुद्ध प्रशासनिक निष्काळजीपणा” या मोठ्या चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला आहे.