शांतिनगर बौद्ध विहाराचा रस्ता बंद करून रुग्णालय बांधकामाला मंजुरी; बौद्ध समाजाचे धरणे, तीव्र आंदोलनाचा इशारा

चांदा ब्लास्ट

घुग्घुस, चंद्रपूर : शांतिनगर परिसरातील बौद्ध विहाराकडे जाणारा जुना रस्ता बंद करून खुल्या जागेवर रुग्णालय बांधण्यासाठी देण्यात आलेली मंजुरी तात्काळ रद्द करण्याच्या मागणीसाठी बौद्ध समाजातील नागरिकांनी सोमवार, 24 ऑगस्ट 2026 रोजी घुग्घुस नगर परिषद कार्यालयासमोर सुमारे दोन तास धरणे आंदोलन केले. यावेळी मोठ्या संख्येने नागरिकांनी नगर परिषद प्रशासनाविरोधात नाराजी व्यक्त करत विहाराचा ये-जा करण्याचा मार्ग पूर्ववत ठेवावा आणि रुग्णालय बांधकामासंदर्भातील प्रस्तावावर फेरविचार करावा, अशी मागणी केली.

सोमवारी नगर परिषदेत सर्वसाधारण सभा आयोजित करण्यात आली होती. याचदरम्यान सकाळी सुमारे 11.30 वाजता बौद्ध समाजातील नागरिक मोठ्या संख्येने नगर परिषद कार्यालयात दाखल झाले. नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, शांतिनगर येथील सर्व्हे क्रमांक 167 मध्ये मुख्य रस्त्यात बदल करून सुमारे 2,550 चौरस मीटर खुल्या जागेवर रुग्णालय बांधण्यासाठी नगर परिषदेच्या 19 एप्रिल रोजी झालेल्या सर्वसाधारण सभेत प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला होता. हा प्रस्ताव रद्द करण्याची मागणी आंदोलकांनी केली.

विहाराचा जुना रस्ता बंद केल्याने विरोध

बौद्ध समाजातील नागरिकांचे म्हणणे आहे की, शांतिनगरजवळील बौद्ध विहाराकडे जाणारा जुना रस्ता बंद करून त्याच परिसरातील खुल्या जागेवर रुग्णालय बांधण्यास मंजुरी देणे योग्य नाही. विहाराच्या आवागमनाचा मार्ग कोणत्याही परिस्थितीत बंद करू नये तसेच रुग्णालय बांधकामासंदर्भातील मंजुरी तात्काळ रद्द करण्याचा ठराव मंजूर करावा, अशी मागणी नागरिकांनी नगर परिषदेकडे केली. यासंदर्भात नगराध्यक्ष दीप्ती सोन टक्के यांना निवेदनही देण्यात आले.

जिल्हाधिकाऱ्यांच्या स्तरावर बैठक घेण्याचे आश्वासन

नगराध्यक्ष दीप्ती सोन टक्के यांनी सांगितले की, शांतिनगर येथील विहारासंदर्भातील विषय चर्चा व निर्णयासाठी सर्वसाधारण सभेसमोर ठेवण्यात आला होता. या प्रकरणी लवकरच जिल्हाधिकाऱ्यांच्या स्तरावर बैठक घेण्यात येईल. या बैठकीत समाजाच्या प्रतिनिधींनाही सहभागी करून घेतले जाईल. जिल्हाधिकाऱ्यांकडून देण्यात येणाऱ्या निर्णयानुसार पुढील कार्यवाहीबाबत विचार केला जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

‘नगर परिषद जनतेसाठी की कंपनीच्या हितासाठी?’—नागरिकांचा सवाल

धरणे आंदोलनादरम्यान नागरिकांनी लोकशाही व्यवस्था आणि लोकप्रतिनिधींच्या भूमिकेबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले. लोकशाहीमध्ये शासन हे ‘जनतेचे, जनतेद्वारे आणि जनतेसाठी’ असते. याच अपेक्षेने नगर परिषद स्थापन करण्यात आली असून जनतेने आपल्या प्रतिनिधींची निवड करून त्यांच्यावर जबाबदारी सोपवली आहे.

एखाद्या विषयाचा थेट संबंध स्थानिक जनता, गाव आणि त्यांच्या धार्मिक-सामाजिक स्थळांशी असेल, तर लोकप्रतिनिधींची प्राथमिकता जनतेच्या हिताचे संरक्षण करणे असायला नको का, असा सवाल नागरिकांनी उपस्थित केला.

विविध राजकीय पक्षांना ज्या समाजाचा राजकीयदृष्ट्या पाठिंबा मिळत आला आहे, त्याच समाजाच्या धार्मिक आणि सामाजिक मागण्यांकडे दुर्लक्ष का केले जात आहे, असा प्रश्नही बौद्ध समाजातील नागरिकांनी उपस्थित केला. तसेच स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि खासदारांची भूमिका काय आहे, जनतेच्या भावना व मागण्यांबाबत त्यांची स्पष्ट भूमिका काय आहे, यावरही नागरिकांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

‘नगर परिषद जनतेसाठी काम करणार की कंपन्यांच्या हितासाठी?’ हा प्रश्नही आंदोलनादरम्यान ठळकपणे उपस्थित करण्यात आला.

विरोधी पक्षनेत्यांनीही उपस्थित केले प्रश्न

नगर परिषदेच्या विरोधी पक्षनेत्या मीना चांद मोरपाका यांनीही या विषयावर तीव्र टीका केली. सर्वसाधारण सभेच्या विषयपत्रिकेत शांतिनगर विहाराशी संबंधित विषयाचा समावेश करण्यात आल्याबाबत त्यांनी प्रश्न उपस्थित करत या प्रकरणावर गांभीर्याने चर्चा होणे आवश्यक असल्याचे सांगितले. संबंधित समाजाच्या भावनांकडे दुर्लक्ष केले जाऊ नये, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

24 ऑगस्टच्या सर्वसाधारण सभेच्या विषयपत्रिकेतील क्रमांक 9 वर ‘मा. अध्यक्षांच्या निर्देशानुसार शांतिनगर येथील विहारासंदर्भातील विषयावर विचारविनिमय’ हा विषय सभेच्या विचारार्थ व निर्णयार्थ ठेवण्यात आला होता.

याच विषयपत्रिकेत नगर परिषद क्षेत्रात एअर क्वालिटी मॉनिटरिंग सिस्टीम बसविणे, विविध विकासकामे, रेल्वे फाटक क्रमांक 39-G सर्वसामान्य नागरिकांच्या वाहतुकीसाठी सुरू करणे, नाली बांधकाम, प्रभागांचा विकास, देशी दारू दुकानाचे स्थलांतर यांसह इतर अनेक विषयांचा समावेश होता.

‘विहाराच्या प्रश्नावर कोणतीही तडजोड नाही’—अमित बोरकर

आंदोलनादरम्यान अमित बोरकर यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, बौद्ध विहाराच्या प्रश्नावर समाज कोणत्याही प्रकारची तडजोड करणार नाही. समाजाच्या मागणीला न्याय मिळायला हवा. मागण्यांवर योग्य निर्णय घेण्यात आला नाही, तर आगामी काळात यापेक्षाही तीव्र आंदोलन करण्यात येईल, असा इशाराही त्यांनी दिला.

मोठ्या संख्येने समाजबांधवांची उपस्थिती

धरणे आंदोलनादरम्यान बोधिसत्त्व बुद्ध विहार व ध्यान साधना केंद्र समिती, शांतिनगर, घुग्घुसचे पदाधिकारी व सदस्य मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

समितीचे अध्यक्ष भंते रत्नमनी थेरो, कार्याध्यक्ष सुमेध पाटील, उपाध्यक्ष भंते संघरक्षित थेरो, भंते अग्गधम्म, भंते शिलरक्षित आणि भारती निमसटकर, कोषाध्यक्ष प्रज्योत घोरघाटे, सचिव भीमेंद्र कांबळे, सहकोषाध्यक्ष ममता निमसटकर, सहसचिव सविता मंडे आणि माला मेश्राम यांच्यासह मंगेश नगराळे, अमित सहारे, शंकर दुर्गे, नागेश पठाडे, गंगाधर गायकवाड, योगिता मुन, ममता चांदेकर, अलका चुनारकर, नैना ढोके, अनिता कोल्हे, शिलाताई पडवेकर, अमित बोरकर, विकास खाडे, माया ताई सांड्रावार, अंकिता कांबळे, छाया नगराडे, उर्मिला लिहितकर यांच्यासह मोठ्या संख्येने बौद्ध समाजातील नागरिक उपस्थित होते.

आता सर्वांचे लक्ष प्रस्तावित जिल्हाधिकारीस्तरीय बैठकीकडे आणि त्यात होणाऱ्या निर्णयाकडे लागले आहे. विहाराचा रस्ता आणि रुग्णालय बांधकामासंदर्भातील मागण्यांवर समाधानकारक निर्णय झाला नाही, तर आंदोलन आणखी तीव्र केले जाऊ शकते, असे स्पष्ट संकेत समाजाने दिले आहेत.