आकांक्षित तालुक्यात आसापूर तहानलेले! 

चांदा ब्लास्ट प्रतिनिधी. संतोष इंद्राळे

जिवती :- आकांक्षित तालुका म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या जिवती तालुक्यातील आसापूर गावात आजही मूलभूत सुविधांचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. गावाची जीवनदायिनी असलेली जुनी विहीर मोडकळीस आली असून, पाणी उपलब्ध असतानाही तिचा सुरक्षित वापर करणे कठीण झाले आहे. दुसरीकडे, गावातील पाणीसाठा वाढविण्यासाठी नवीन तलावाची निर्मिती किंवा जुन्या तलावाचे खोलीकरण करण्याची मागणी पुढे आली आहे. या प्रश्नांवर तातडीने उपाययोजना न झाल्यास जिवती तालुक्यात चक्काजाम आंदोलन करण्यात येईल, असा इशारा पेराबोक्की महासंघाने दिला आहे.

आसापूर ग्रामसभेच्या वतीने १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन सादर करून गावातील पाणीप्रश्न कायमस्वरूपी सोडविण्याची मागणी करण्यात आली. विहिरीच्या दुरुस्तीचे काम तातडीने सुरू करावे, तसेच नवीन तलावाची निर्मिती करावी किंवा जुन्या तलावाचे खोलीकरण करावे, अशी मागणी निवेदनातून करण्यात आली आहे.

आसापूर गावातील जुनी विहीर अनेक वर्षांपासून ग्रामस्थांसाठी महत्त्वाचा जलस्रोत आहे. पावसाळ्यापासून फेब्रुवारी महिन्यापर्यंत या विहिरीत मुबलक पाणी उपलब्ध असते. मात्र, विहीर खचलेली व मोडकळीस आलेली असल्याने अपघाताचा धोका निर्माण झाला आहे. त्यामुळे उपलब्ध जलस्रोत असूनही त्याचा सुरक्षित वापर करण्याचा प्रश्न ग्रामस्थांसमोर उभा ठाकला आहे.

ग्रामपंचायत प्रशासनाकडून विहिरीच्या दुरुस्तीला मंजुरी मिळाल्याचे सांगितले जात असले, तरी प्रत्यक्ष कामाला अद्याप सुरुवात कधी होणार, याबाबत स्पष्टता नसल्याने ग्रामस्थांमध्ये नाराजी आहे. दरवर्षी मंजुरी मिळाल्याचे सांगितले जाते; मात्र विहिरीची दुरवस्था कायम असल्याने आश्वासनांऐवजी प्रत्यक्ष काम सुरू करण्याची मागणी जोर धरत आहे.

‘मंजुरी मिळाली, मग काम सुरू होण्यास विलंब का?’ असा सवाल उपस्थित करत दुरुस्तीच्या कामाची सद्यस्थिती, उपलब्ध निधी आणि काम सुरू करण्याची निश्चित कालमर्यादा प्रशासनाने जाहीर करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

जिवती तालुक्यात आकांक्षित तालुका विकास उपक्रमासह केंद्र शासनाचे आदि कर्मयोगी अभियान राबविले जात असताना आसापूरमधील मूलभूत सुविधांचा प्रश्न कायम असल्याबद्दल पेराबोक्की महासंघाने नाराजी व्यक्त केली आहे.

ग्रामीण आणि आदिवासीबहुल भागातील नागरिकांना मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून देणे हा विकास योजनांचा प्रमुख उद्देश आहे. मात्र, गावातील जुनी विहीर सुरक्षित नसणे आणि पाणीसाठा वाढविण्यासाठी तलाव निर्मिती अथवा खोलीकरणाची मागणी करावी लागणे, ही परिस्थिती स्थानिक विकासकामांकडे अधिक गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज अधोरेखित करते.

शासकीय योजना केवळ कागदोपत्री न राहता त्यांचा लाभ प्रत्यक्ष ग्रामस्थांपर्यंत पोहोचला पाहिजे. संबंधित विभागांनी समन्वय साधून आसापूरच्या पाणीप्रश्नावर ठोस निर्णय घ्यावा, अशी मागणी महासंघाने केली आहे.

ग्रामस्थांचा जलसंधारणासाठी पुढाकार

गावातील पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यासाठी नवीन तलाव उभारणे किंवा जुन्या तलावाचे खोलीकरण करणे आवश्यक असल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे. यासाठी जिल्हाधिकाऱ्यांकडे निवेदन देऊन प्रशासनाचे लक्ष वेधण्यात आले आहे.

या वेळी सरपंच मंगेश सोयाम, पेराबोक्की महासंघाचे संतोष सलाम, शितरू गेडाम, लच्चू वल्का यांच्यासह गावातील प्रतिष्ठित नागरिक, महिला व पुरुष उपस्थित होते.

या प्रश्नासंदर्भात जिल्हा सत्र न्यायाधीश अभय लाहोटे, जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाचे मिलिंद इंगळे आणि ॲड. महेंद्र असिरात यांनी ग्रामस्थांना सहकार्य केले.

दरम्यान, पेराबोक्की महासंघाच्या प्रेरणेतून ग्रामस्थांनी जलसंधारणासाठी जलभंडारे व वनराई बंधारे बांधण्याचा उपक्रमही हाती घेतला आहे. ग्रामस्थ स्वतःहून जलसंधारणासाठी प्रयत्न करीत असताना शासनानेही विहीर दुरुस्ती आणि तलावाच्या कामांना प्राधान्य द्यावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

‘मृत्यूनंतर पाणी पाजण्यापेक्षा जिवंत माणसांना सुरक्षित पाणी द्या!’

विहिरीची दुरवस्था लक्षात घेता संभाव्य दुर्घटना घडण्यापूर्वीच दुरुस्ती आणि सुरक्षित बांधकाम पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ‘मृत्यूनंतर पाणी पाजण्यापेक्षा जिवंत माणसांना सुरक्षित पाणी द्या!’ या शब्दांत ग्रामस्थांनी प्रशासनाला साद घातल आहे.

विहिरीची तातडीने दुरुस्ती करणे, नवीन तलावाची निर्मिती किंवा जुन्या तलावाचे खोलीकरण करणे, दुरुस्तीच्या मंजुरीचा अधिकृत तपशील व निधीची स्थिती स्पष्ट करणे आणि गावाला सुरक्षित व पुरेसा पाणीपुरवठा उपलब्ध करून देण्यासाठी कायमस्वरूपी उपाययोजना करणे, या प्रमुख मागण्या महासंघाने प्रशासनासमोर मांडल्या आहेत.

मागण्यांकडे दुर्लक्ष झाल्यास चक्काजाम

आसापूरच्या पाणीप्रश्नावर प्रशासनाने तातडीने कार्यवाही न केल्यास जिवती तालुक्यात चक्काजाम आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा पेराबोक्की महासंघाने दिला आहे.

आकांक्षित तालुका आणि विविध शासकीय विकास योजनांच्या पार्श्वभूमीवर आसापूरमधील मूलभूत सुविधांचा प्रश्न तातडीने मार्गी लागणे अपेक्षित आहे. त्यामुळे केवळ मंजुरी आणि आश्वासनांपुरते मर्यादित न राहता विहिरीच्या दुरुस्तीचे काम प्रत्यक्ष सुरू करावे आणि तलाव निर्मिती अथवा खोलीकरणाच्या मागणीवर ठोस निर्णय घ्यावा, अशी ग्रामस्थांची आग्रही मागणी आहे.